{"id":35,"date":"2024-08-06T09:48:01","date_gmt":"2024-08-06T06:48:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/?p=35"},"modified":"2024-08-07T09:52:15","modified_gmt":"2024-08-07T06:52:15","slug":"irandaki-azinliklar-kadin-yasam-ozgurluk-hareketini-bastirmak-icin-devam-eden-baskilardan-orantisiz-bir-sekilde-etkilendi-bm-gercekleri-arastirma-misyonu-soyluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/2024\/08\/06\/irandaki-azinliklar-kadin-yasam-ozgurluk-hareketini-bastirmak-icin-devam-eden-baskilardan-orantisiz-bir-sekilde-etkilendi-bm-gercekleri-arastirma-misyonu-soyluyor\/","title":{"rendered":"\u0130ran\u2019daki Az\u0131nl\u0131klar, \u201cKad\u0131n, Ya\u015fam, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u201d Hareketini Bast\u0131rmak \u0130\u00e7in Devam Eden Bask\u0131lardan Orant\u0131s\u0131z Bir \u015eekilde Etkilendi, BM Ger\u00e7ekleri Ara\u015ft\u0131rma Misyonu S\u00f6yl\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">05 A\u011fustos 2024<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-36 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-300x87.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"87\" srcset=\"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-300x87.png 300w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-1024x297.png 1024w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-768x223.png 768w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-1536x445.png 1536w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran.png 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Ba\u011f\u0131ms\u0131z Uluslararas\u0131 Ger\u00e7ekleri Ara\u015ft\u0131rma Misyonu taraf\u0131ndan bug\u00fcn yay\u0131mlanan yeni bir savunma belgesine g\u00f6re, \u0130ran\u2019daki etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar, \u00f6zellikle K\u00fcrt ve Belu\u00e7 az\u0131nl\u0131klar, 2022\u2019den bu yana H\u00fck\u00fcmet\u2019in protestoculara y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131ndan orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde etkilendi; bu, derhal sona erdirilmesi gereken uzun s\u00fcredir devam eden ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan bir sonucudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belge (ba\u011flant\u0131) g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u0130ran\u2019daki az\u0131nl\u0131k \u00fcyelerine kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi \u00e7e\u015fitli a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 ihlallerini belgeliyor; bunlar aras\u0131nda yasad\u0131\u015f\u0131 \u00f6l\u00fcmler, yarg\u0131s\u0131z infazlar, gereksiz \u00f6l\u00fcmc\u00fcl g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131, keyfi tutuklamalar, i\u015fkence, tecav\u00fcz, zorla kaybetmeler ve cinsiyet temelli zul\u00fcm yer almakta olup, bir\u00e7o\u011fu insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 te\u015fkil etmektedir. Protestolar ba\u011flam\u0131nda, etnik ve dini az\u0131nl\u0131klara mensup \u00e7ocuklar, \u00f6ld\u00fcrme ve sakatlama, tutuklama, zorla kaybetme, g\u00f6zalt\u0131, i\u015fkence ve tecav\u00fcz ve di\u011fer cinsel \u015fiddet bi\u00e7imleri d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00f6zellikle a\u011f\u0131r ihlallere maruz kalm\u0131\u015f ve kal\u0131c\u0131 zararlar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cProtestolar\u0131n az\u0131nl\u0131klar \u00fczerindeki etkisi abart\u0131lamaz. Topluluklar\u0131n sosyal dokular\u0131 zedelenmi\u015ftir. Etnik ve dini az\u0131nl\u0131klara mensup kad\u0131nlar, hem kad\u0131n olmalar\u0131 hem de etnik ve dini az\u0131nl\u0131k stat\u00fcleri nedeniyle \u00f6nceden var olan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u015fiddetle daha da a\u011f\u0131rla\u015fan \u00f6zel zararlar ya\u015famaktad\u0131rlar\u201d dedi belge. \u00c7ocuklar \u00fczerindeki etkisi nesiller aras\u0131 olup, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc zararlar\u0131 on y\u0131llarca devam edebilir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Protestolar, Eyl\u00fcl 2022\u2019de ahlak polisi taraf\u0131ndan \u0130ran\u2019\u0131n zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasalar\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla tutuklanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan g\u00f6zalt\u0131nda yasad\u0131\u015f\u0131 olarak \u00f6len 22 ya\u015f\u0131ndaki \u0130ranl\u0131-K\u00fcrt kad\u0131n Jina Mahsa Amini\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle tetiklendi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar\u0131n, yayg\u0131n yoksulluk, on y\u0131llard\u0131r s\u00fcren ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve kendilerine kar\u015f\u0131 i\u015flenen ihlaller i\u00e7in yayg\u0131n cezas\u0131zl\u0131kla zaten kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131ndan, 2023 y\u0131l\u0131na kadar harekete en y\u00fcksek ve en uzun s\u00fcre kat\u0131l\u0131m g\u00f6sterdi\u011fi kaydedildi. Az\u0131nl\u0131klar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde mevcut olan a\u011f\u0131r askeri ve g\u00fcvenlik varl\u0131\u011f\u0131, Devlet\u2019in protestolar\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in kapsaml\u0131 bir askeri m\u00fcdahale ba\u015flatmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan elveri\u015fli bir ortam yaratt\u0131. Bu durum, etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar\u0131n t\u00fcm hareket boyunca en y\u00fcksek \u00f6l\u00fcm ve yaralanma oranlar\u0131na maruz kalmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etkilenenler aras\u0131nda K\u00fcrt ve Belu\u00e7 az\u0131nl\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Azerbaycan T\u00fcrkleri ve Ahvazl\u0131 Araplar da bulunmakta olup, bir\u00e7o\u011fu \u015eii a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir \u00fclkede az\u0131nl\u0131k S\u00fcnnilerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ger\u00e7ekleri Ara\u015ft\u0131rma Misyonu, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin protestolara kat\u0131lan veya hareketle dayan\u0131\u015fma g\u00f6steren etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00fcyelerini kitlesel keyfi tutuklama ve g\u00f6zalt\u0131na alma eylemlerinde bulundu\u011funu belirtti. G\u00f6zalt\u0131ndakiler insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ko\u015fullara, i\u015fkence, k\u00f6t\u00fc muamele, tecav\u00fcz ve di\u011fer cinsel ve toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet bi\u00e7imlerine maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Takip eden davalar, adil yarg\u0131lanma ve usul\u00fcne uygun yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131n ihlalleri ile g\u00f6lgelendi. Tutuklanan az\u0131nl\u0131klar, genellikle uzun s\u00fcredir devam eden devlet anlat\u0131s\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ulusal g\u00fcvenli\u011fe tehdit olarak g\u00f6sterilen az\u0131nl\u0131k aktivizmini hedef alan g\u00fcvenlikle ilgili su\u00e7larla yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde su\u00e7land\u0131lar. Eyl\u00fcl 2022 protestolar\u0131ndan bu yana, \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131klar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde idam cezalar\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir art\u0131\u015f olmu\u015f, az\u0131nl\u0131k etnik k\u00f6kene sahip kad\u0131nlara y\u00f6nelik yak\u0131n zamanda verilen idam cezalar\u0131, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 aktivizmi \u00fczerinde \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir etki yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 aktivistleri, kad\u0131n insan haklar\u0131 savunucular\u0131, sendikac\u0131lar ve a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc S\u00fcnni dini liderler \u00f6zellikle hedef al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misyon, cinsiyet temelli zul\u00fcm insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7unun, etnik ve dini temelli zul\u00fcmle kesi\u015fti\u011fini tespit etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misyonun g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin neredeyse yar\u0131s\u0131 az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n\u0131n \u00fcyeleri olan kurbanlar ve tan\u0131klarla ger\u00e7ekle\u015ftirildi ve ara\u015ft\u0131r\u0131lan olaylar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 az\u0131nl\u0131klar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misyon, hesap verebilirli\u011fin h\u00e2l\u00e2 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu vurgulad\u0131. Protestolar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan iki y\u0131l sonra, misyon, az\u0131nl\u0131k \u00fcyelerine y\u00f6nelik ihlallerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak y\u00fcksek r\u00fctbeli yetkililere y\u00f6nelik anlaml\u0131 bir ceza soru\u015fturmas\u0131ndan haberdar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Misyon, ma\u011fdurlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in, \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131klara mensup kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde onar\u0131c\u0131 ad\u0131mlar ve hesap verebilirlik tedbirleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-37 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Fact-finding-Mission-Iran.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>05 A\u011fustos 2024 Ba\u011f\u0131ms\u0131z Uluslararas\u0131 Ger\u00e7ekleri Ara\u015ft\u0131rma Misyonu taraf\u0131ndan bug\u00fcn yay\u0131mlanan yeni bir savunma belgesine g\u00f6re, \u0130ran\u2019daki etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar, \u00f6zellikle K\u00fcrt ve Belu\u00e7 az\u0131nl\u0131klar, 2022\u2019den bu yana H\u00fck\u00fcmet\u2019in protestoculara y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131ndan orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde etkilendi; bu, derhal sona erdirilmesi gereken uzun s\u00fcredir devam eden ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan bir sonucudur. Belge (ba\u011flant\u0131) g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u0130ran\u2019daki &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,18,16,4,15,6],"tags":[],"class_list":["post-35","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-azinlik","category-beluc","category-etnik","category-haberler","category-iran","category-kurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions\/41"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zagros-centre.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}